Türkiye’de geliştirildi! Birinci beş ülke ortasına girecek: Doğala yakın hareket imkanı sunuyor

ODTÜ’lü araştırmacılar, klâsik usuller yerine bedene ameliyatla yerleştirilerek hareket kabiliyetini artıran nanoteknoloji temelli yeni kuşak protezler üzerine yürüttükleri çalışmada, hayvan deneyleri etabına geçecek.

Bilim etrafları, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat’ta meydana gelen zelzelelerin akabinde uzuv kayıplarına karşı tesirli protezlere odaklanırken ODTÜ’de yürütülen Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) dayanaklı çalışmada, hayvan deneylerinin akabinde beşerler üzerinde klinik çalışmalar yapılarak Türkiye’nin bu sıhhat teknolojisine sahip 5-6 ülkeden biri olması hedefleniyor.

AMPUTE HASTALAR İÇİN YENİ JENERASYON PROTEZLER

ODTÜ Metalurji ve Materyal Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Batur Ercan, Biyomalzemeler ve Nanotıp Laboratuvarı’nda yürüttükleri çalışmalara ait açıklamalarda;

ABD’de ampute hastalar için implant materyali geliştirilmesi üzerine doktora yaptığını anlatan Ercan, “2019’da TÜBA GEBİP mükafatını kazandıktan sonra aldığım TÜBA dayanağıyla çalışmalarımı ileriye taşıyarak Türkiye’de yerli ve ulusal uygulamalar geliştirmek üzere yola çıktık.” dedi.

Protezlerin ampute hastalara yıllardır kayış ve kemerlerle tutturulduğunu ya da son periyotta 3 boyutlu yazıcılarla şahsa özel olarak tasarlandığını hatırlatan Ercan, “Her iki metotta de protezler bir halde hastanın ampute edilen uzvuna tutturuluyor. Fakat vakit içinde farklı dezavantajlar ortaya çıkabiliyor. Bilim dünyası son yıllarda ampute hastalar için yüksek hareket kabiliyeti ve kullanım kolaylığı sağlayan yeni kuşak bu protezlere odaklanmış durumda.” diye konuştu.

TÜRKİYE İMKANLARINDA GELİŞTİRİLİYOR

Ercan, doktora çalışmasında edindiği birikimle ODTÜ’de kurduğu laboratuvarda yeni jenerasyon implant ve protezler üzerine araştırmada kıymetli sonuçlar elde ettiklerini bildirdi.

ABD’de nanoteknoloji kullanılarak üretilen protezlerle ilgili çalışmaların klinik etaba geçtiğini aktaran Ercan, “Çalışmamızda en son hedefimiz, hastanın kalan uzvuna büsbütün entegre olabilen implantların geliştirilmesi.” diye konuştu.

Türkiye’de bu protezler üzerine yürütülen bir çalışma bulunmadığının altını çizen Ercan, “Yeni kuşak implantları, nanoteknoloji kullanarak geliştiriyoruz. Şu anda laboratuvar testlerimizi tamamlamak üzereyiz. Hayvan deneyleri ve klinik deneyleri de tamamladıktan sonra geliştirilen protezlerin 5-10 yıl içerisinde kullanıma girmesini bekliyoruz.” dedi. Ercan, yeni kuşak implant ve protezler üzerine çalışmalarına ait şu bilgileri verdi:

“Çalışmamız tamamlandığında hastanın tartısı kemiğe entegre edilen implant sayesinde direkt protez üzerine transfer olacak. Protezleri kemikte enfeksiyonun önüne geçmek için hibrit halde tasarladık. Yumuşak doku ile entegre edilen kısmı selenyum üzere antibakteriyel özellikli bir gereç ile kaplıyoruz. Protezin kemiğe entegre edilen kısmı ise milimetrenin milyonda biri boyutta pürüzlülük içeren ve doğal kemiğe emsal biçimde tasarlandı. Kısaca biyobenzetim ile protezi kemik yapısına benzeştirerek bedenle entegrasyonunu üst düzeye çıkarmış olduk. Bu implantların günümüzdekilere oranla kemik entegrasyonunu yüzde 50 artırdığını, enfeksiyon riskini de 10’da 1 oranına düşürdüğünü tespit ettik. Bunlar hayvan deneylerine geçmemiz için ümit taşıyan sonuçlar. Süratlice hayvan deneylerine geçerek en kısa vakitte hastalara takmak istiyoruz. “

DOĞALA YAKIN HAREKET SUNABİLİYOR!

İmplantların kemiğe cerrahi metotlarla yerleştirildiği protez sistemlerinin uygulanamamasının en değerli nedeni olarak enfeksiyon riskine işaret eden Ercan, bunu engellediklerinde kendilerinin geliştirdiği sistemlerin günümüzdeki protezlere kıyasla değerli bir alternatif oluşturacağını söyledi.

Ercan, yeni kuşak implantların avantajlarını sıralarken şöyle konuştu:

“Bu sistemlerde hasta artık tartısı hissedebiliyor, bacağın hangi istikamete durduğunu anlayabiliyor yani yüksek hareket kabiliyeti ve gerçek uzva en yakın performans alınabiliyor. Kısaca bu implantlarla doğala yakın bir hareket sunulabiliyor. Hastalar bu sayede günlük hayatlarında çok daha etkin bir ömür sürebilecekler. Ayrıyeten her iki bacak farklı yüksekliklerde ampute edilmişse yeni kuşak bu protez takıldığında hasta çok daha rahat yürüyebilecek ve hatta koşabilecek. Protezin yükünü direkt kemik taşıdığı için hastalar protezlerin ağır olmasından da rahatsızlık duymayacak. Protezlerin farklı nedenlerle kullanım dışı kalması ya da değiştirilmesi riskleri de ortadan kalkmış olacak.”

Doç. Dr. Batur Ercan, klinik çalışmaların ABD’nin yanı sıra birkaç ülkede daha yapıldığını belirterek, “Türkiye’de de bu protezlere geçildiğinde, ülkemiz bu sıhhat teknolojisini yerli ve ulusal imkanlarla kullanabilen dünyadaki 5-6 ülkeden biri olacak.” dedi.

KAHRAMANMARAŞ DEPREMZEDELERİNE DAYANAK PROJESİ

Doç Dr. Ercan, Kahramanmaraş merkezli sarsıntı felaketinde çok sayıda kişinin uzuv kaybı yaşadığına işaret etti. ABD’de Harvard Üniversitesinde bilimsel çalışmalar yürüten Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil’in, sarsıntıda uzuv kaybı yaşayan 21 yaş altı gençler ve çocuklar için hekimleri aracılığıyla çocuk protezlerine yönelik bir kampanya başlattığına işaret eden Ercan, kendilerinin de bu projeye takviye vermek istediklerini kaydetti. Ercan, “Protezlerimizin insan deneylerine geçiş sürecini kısaltarak zelzelenin akabinde uzuv kaybı yaşayan bireylere takviye olmayı amaçlıyoruz.” sözlerini kullandı.