Türkiye tahıl koridoru için devrede

Kanal 7 Dış Haberler Servisi’ndan Bartu Eken’in haberi

Ankara, Karadeniz tahıl koridorunun tekrar etkin hale getirilmesine yönelik diplomatik temaslarını sürdürüyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Cuma günü Ukrayna Devlet Lideri Volodymyr Zelenski ve öbür üst seviye yetkililerle başşehir Kiev’de bir ortaya geldi.

Türkiye daha evvel Rusyasız bir koridorun güvenlik sorunlarına neden olabileceğini belirtmişti. Ukrayna ile Rusya ortasında bir uzlaşmanın, Rusyasız “alternatif” rotadan daha uygun bir tahlil yolu olduğu Ukrayna Devlet Lideri Zelenski’ye tekrar hatırlatıldı.

Zelenski görüşme sırasında Kiev’in Rusya ile mümkün bir barışa ait bakış açısını aktardı.

Ukrayna’nın bir barış tepesi düzenleme eforları da dahil olmak üzere çeşitli hususları tartıştıklarını söyledi.

Zelenski görüşme sırasında Türkiye’nin Ukrayna’ya verdiği takviye için teşekkürlerini iletti.

Bölgede barış formülü için mümkün tahlillerin ele alındığını söz etti.

Fidan Zelenski’den sonra Başbakan Denys Shmyhal ve mevkidaşı Dimitro Kuleba ile de görüşmeler gerçekleştirdi.

Shmyhal toplantıda Ukrayna’nın yine inşası konusunda görüş alışverişinde bulunulduğunu açıkladı.

İki ülke ortasındaki ticari ve ekonomik iş birliğinin görüşüldüğünü belirtti.

Shymal ayrıyeten global besin istikrarının sağlanmasına yaptığı katkılardan ötürü Türkiye’ye şükranlarını sundu.

UKRAYNA’NIN BARIŞ KAİDELERİ NELER?

Ukrayna, Rusya’nın başlattığı işgalin sona ermesini barışın vazgeçilmez şartı olarak görüyor.

Moskova’nın gayri tüzel olarak ilhak ettiği Kırım bölgesi de dahil olmak üzere, tüm bölgelerden çekilmesi Kiev’in kırmızı çizgisi.

Kiev’in barış planını görüşmek için istediği öteki koşulların başında güvenlik konusu geliyor.

Başta Rusya işgali altındaki Zaporijya nükleer tesisinin korunması, tahıl koridorunda besin güvenliğinin sağlanması ve savaşın sona erdiğinin resmi ve bağlayıcı bir doküman ile teyit edilmesi Ukrayna’nın en önemli kaidelerinden.

Kiev idaresi tıpkı vakitte Rus savaş suçlularının yargılanması, yine oluşabilecek çatışma ortamının engellenmesine kıymet verildiğini söz ediyor.

RUSYA’NIN BARIŞ KAİDELERİ NELER?

Rusya’nın barış kuralları ise öncelikli olarak Ukrayna’nın tarafsız statüye dönmesi doktrinini içeriyor.

Kremlin, Kiev’den Ukrayna’nın bloksuz ve tarafsız statüye dönmesini, NATO’ya ve AB’ye iştirak taleplerini iptal etmesini bekliyor.

Moskova tıpkı vakitte Batı’nın Kiev’e silah tedarikini sonlandırmasını, Ukrayna’da Rusça konuşan vatandaşların ve azınlıkların haklarının korunması talep ediyor.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin’in açıklamasında dikkat çeken bir nokta daha var.

“Halkların kendi yazgısını tayin hakkının uygulanması sonucu ortaya çıkan yeni bölgesel gerçeklerin tanınması” ibaresi Rusya’nın tüm noktalardan geri çekilmeyeceğinin göstergesi olarak bedellendiriliyor.

ANKARA BESİN KRİZİNİ ENGELLEMEK İSTİYOR

Fidan’ın Kiev ziyareti Karadeniz’deki tansiyonun arttığı bir periyotta gerçekleşti.

Kremlin, 17 Temmuz’da müddeti sona eren muahedeyi askıya almış; Başta Rus eserlerinin ihracatının kolaylaştırması olmak üzere kendi koşullarıyla birlikte muahedeye geri dönülebileceğini açıklamıştı.

Moskova’nın mutabakattan çekilmesi, global tahıl fiyatlarının süratle artmasına neden oldu ve memleketler arası alanda muhtemel bir besin krizi konusunda ikazların yapılmasına yol açtı.

Rusya’nın koridoru askıya almasının akabinde Batı Ülkeleri ve Zelenski “alternatif” koridor fikrini ortaya attı.

NATO’nun bölgede müdafaa sağlamasını istedi. Bu durum Karadeniz’de tansiyonu yükseltti. Rusya, bölgedeki Ukrayna limanlarına ve depolama tesislerine yönelik taarruzlarını artırarak fiili bir abluka uyguladı.

Ankara tüm bu gelişmelerin yaşanabileceğini öngördüğü için farklı bir rota yerine Rusya’nın da içinde bulunduğu mutabakat devamından yana olduğunu başından beri vurguladı.

Geçtiğimiz hafta Rusya’nın tehditlerine meydan okuyan bir kargo gemisi, Ukrayna’nın Karadeniz’deki Odessa limanından Romanya sularına ulaşmak üzere inançlı bir biçimde yola çıktı.

Karadeniz’de Ukrayna sularından ayrılan birinci sivil gemi olan gemi , memleketler arası sulardan kaçınarak Türkiye Boğazı’ndan Bulgaristan ve Türk denizlerinden geçti.

BAŞKAN ERDOĞAN RUSYA’YI ZİYARET EDECEK

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik MKYK toplantısının akabinde konuşarak, Lider Erdoğan’ın yakın vakitte Rusya’ya bir ziyarette bulunacağını söz etti.

Çelik, açıklamasında “Dünyanın besin krizi ile karşı karşıya kalmaması için diplomasiyi Cumhurbaşkanımız yürüttü.

Cumhurbaşkanı’nın yakın vakitte Soçi’ye ziyareti olacak. Tahıl Koridoru’nda gelişmeler olabilir.” dedi.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da hususla ilgili olarak “Zamanı gelince resmi duyuruyu yapacağız.” sözlerini kullandı.

Başkan Erdoğan’ın yakın vakitte gerçekleştirmesi beklenen Rusya ziyaretinde Tahıl Koridoru Muahedesi’nin devamı başta olmak üzere birçok mevzunun gündeme geleceği bedellendiriliyor.

Ankara çatışmalar başladığından bu yana tarafsızlığını korumuş; iki ülke ortasında barış sağlanması için gayretlerini sürdürmüştü.

Türkiye bu manada, geçtiğimiz yıl iki ülke ortasında barış görüşmelerine mesken sahipliği yaptı.

Üst seviye Rus ve Ukraynalı diplomatlar ortasında Mart 2022’de yapılan toplantı, Rusya’nın 24 Şubat işgalinden sonra Kiev ile Moskova ortasındaki birinci üst seviye temas oldu.