Sıhhat hizmetleri tanıtım ve bilgilendirmede yeni yönetmelik: Uymayana ceza

Sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerine yeni kriterler yürürlüğe girdi. Doktor yahut diş doktorları tarafından, Sıhhat Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kararlarına ters olarak tanıtım ve bilgilendirme yapıldığının tespiti halinde idari para cezası uygulanacak.

Radyo ve televizyon kanallarında yapılan tanıtım ve bilgilendirme programlarına katılan sıhhat meslek mensupları, programdan evvel “bilgilendirmelerimde kendi uzmanlık/mesleki alanım sonları içinde kalacağıma” sözünün de yer aldığı taahhütname imzalayarak bir örneğini Sıhhat Bakanlığına gönderecek

Organ nakillerinin uygulandığı tıbbi tedavi merkezlerinde yönetmelik kararlarına karşıt olarak tanıtım ve bilgilendirme yapıldığının belirlenmesi halinde, birinci tespitte merkezin kadavra organ dağıtımı 3 ay müddetle durdurulacak, ikinci tespitte ise nakil cinsine nazaran 3 ay mühletle faaliyet müsaadesi iptal edilecek.

Sağlık Bakanlığınca hazırlanan Sıhhat Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yönetmelikle, sıhhat hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerine ait temel prensip ve ölçütler belirlendi, bu faaliyetlerin denetlenmesi ve uygulanacak yaptırımlara ait adap ve asıllar düzenlendi.

Yönetmeliğe nazaran, sıhhat hizmet sunumunda örtülü yahut açık reklam yapılması ve yaptırılması yasak olacak.

Tanıtım ve bilgilendirmelerde, genel ahlaka, tıbbi deontoloji ve meslek etiği kurallarına uyulması mecburî olacak. Sıhhat hizmet sunumuyla ilgili bilgilendirmeler, yalnızca konusunda hukuken yetkili sıhhat meslek mensupları tarafından yapılacak.

KİŞİLER BİLGİ VE İSTEKLERİ OLMAKSIZIN TANITIM MAKSATLI ARANAMAYACAK

Sağlık tesislerinin hasta tedavi ettiği uzmanlık kısımlarından öteki hastaları kabul ve tedavi ettiği intibası uyandıracak formda halkı yanıltan, yanlış yönlendiren, kişi ve toplum sıhhatini tehlikeye düşüren, talep ve haksız rekabet ortamı yaratan tanıtım ve bilgilendirme yapılamayacak.

Tanıtım ve bilgilendirmelerde sıhhat meslek mensubu tarafından yapılsa dahi, doğruluğu bilimsel ve klinik olarak kanıtlanmamış, yerleşik tıbbi metot haline gelmemiş, Bakanlıkça tıbbi süreç olarak tanımlanıp düzenlenmemiş tıbbi ve tedavi sistemleri hakkında açıklamalara yer verilemeyecek, bu metotlarla hastalıkların tedavi edildiği yahut tedaviye yardımcı olunduğuna dair tabirler kullanılamayacak.

Tanıtım ve bilgilendirmeler, hastayı sıhhat meslek mensubuna yahut sıhhat kuruluşuna direkt yahut dolaylı biçimde yönlendirecek içerikte olmayacak. Bilimsel tabirler, araştırma sonuçları yahut bilimsel yayınlardan yapılan alıntı ve istatistiki datalar gerçekte olduklarından farklı sonuçlar doğuracak biçimde sunulamayacak.

Sağlık hizmetine bahis olan mal yahut hizmetin başkalarından farklı ya da daha üstün olduğu algısı oluşturacak biçimde insanların itimadını berbata kullanan, bilgi eksikliğini istismar eden tanıtım ve bilgilendirme yapılamayacak.

Kişilerin bilgi ve istekleri olmaksızın ferdî telefonları aranamayacak, mektup, kısa mesaj, elektronik posta ve toplumsal paylaşım araçları vasıtasıyla mesaj gönderilerek reklam ve tanıtım yapılamayacak.

Sağlık hizmetleri özendirme, çekiliş ve ikram üzere pazarlama gayeli sunulamayacak ve bu gayeye yönelik reklam, tanıtım ve bilgilendirme yapılamayacak.

Sosyal paylaşım ve internet sitelerinde yapılan tanıtım ve bilgilendirmelerde yönetmelikte öngörülen prensiplere uyulması mecburî olacak. Bu prensiplere alışılmamış olarak tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde bulunanlar ile paylaşanlar birebir derecede sorumlu olacak.

AMELİYATHANEDE HASTA MANZARASI PAYLAŞILAMAYACAK

Bilimsel, istatistiki ve haber niteliğindeki bilgi dağıtımı halleri dışında organ ve doku alınması ve verilmesine ait her türlü reklam, tanıtım ve gibisi etkinlikler yasak olacak.

Sağlık meslek mensupları ve sıhhat tesislerinin, sundukları sıhhat hizmetleri ile ilgili yapacakları tanıtım ve bilgilendirmelerinde tedavinin tesirlerini kıyaslayıcı ve talep oluşturan nitelikte öncesi ve/veya sonrası görsellerin bulunması yasak olacak.

Paylaşılacak görsel içeriklerinde genel ahlak kurallarına alışılmamış, kamu sıhhatiyle iyiliğine tehdit oluşturan, kişi hak ve hürriyetlerini zedeleyen, hastanın özel ya da toplumsal ömrünü istismar edici, toplumu tasaya sevk edici yahut aldatıcı biçimde manzara ve sözlere yer verilemeyecek.

Hasta, paylaşılacak görsel içeriği evvelce görme hakkına sahip olacak. Görsel paylaşım müsaadesi, hastanın kendisinin, küçük yahut mahcur ise veli yahut vasisinin isteği üzerine rastgele bir yol ve koşula bağlanmaksızın her vakit geri çekilecek. Hastanın geri çekme talebini sıhhat tesisi yahut ilgili sıhhat meslek mensubu derhal sürece almak ve sonuçlandırmakla yükümlü olacak.

Görüntü paylaşım müsaadesi vermeyen hastalara, teşhis ve tedavi uygulamalarında ve alınacak bedellerde rastgele bir değişiklik olmayacağı bilgi ve teminatının verilmesi zarurî olacak.

Görsel içeriklerinin kullanılabilmesi için alınan müsaade karşılığında hastaya rastgele bir ödeme ya da indirim yapılmayacak, ikram verilemeyecek.

Tanıtım ve bilgilendirmede kullanılacak görüntü ve fotoğraflara ilişkin ortamların, kullanılan tekniklerin gerçeğine ters olmaması, aldatıcı makyaj olmaksızın görüntülenmesi mecburî olacak. Görsel içerikler üzerinde sonradan teknolojik değişiklik yahut düzeltme uygulanamayacak. Görsel içeriklerde süreç tarihi ve görselin görüntülendiği tarihin belirtilmesi mecburî olacak.

Başka mecralarda yapılmış olsa dahi görsel içeriklere ait yapılan hasta yorumları yahut teşekkür ilanı manasına gelecek tabirler paylaşılmayacak. Görsel içeriklere ilişkin paylaşımların büsbütün yoruma kapatılması mecburî olacak.

Ameliyat yahut tıbbi teşebbüs esnasında ve ameliyathanede hasta imgesi paylaşılamayacak.

Paylaşılan görsel içerikler; yazılı, görsel basın, toplumsal medya platformları, internet siteleri üzere mecralarda sponsorlu olarak ya da fiyat verilerek yayınlatılamayacak.

TANITIM VE BİLGİLENDİRME FAALİYETLERİ NİZAMLI OLARAK TARANACAK

Tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri Sıhhat Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Vilayet Sıhhat Müdürlükleri tarafından basın ve yayın organları, internet siteleri üzerinden tertipli olarak taranacak.

Kablo, uydu, karasal ve gibisi iletim ortamlarından yayın yapan radyo ve televizyon kanallarında yapılan tanıtım ve bilgilendirme programlarına katılan, konuşma ve açıklama yapan sıhhat meslek mensupları programdan önce “bilgilendirmelerimde kendi uzmanlık/mesleki alanım sonları içinde kalacağıma” sözünün de yer aldığı bir taahhütname imzalamakla yükümlü olacak. Taahhütnamenin bir örneği ilgili yayın kuruluşunda koruma edilecek, bir nüshası da Bakanlığa gönderilecek.

Radyo ve televizyon kanallarında yapılan tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleriyle bu kapsamda yapılan açıklama ve konuşmaların yönetmelikle belirlenen unsur ve asıllara uygun olup olmadığı, ilgili uzmanlık alanında akademisyen olan meslek mensuplarından Bakanlıkça her seferinde ilgili sıhhat alanına münhasıran oluşturulan en az 3 kişilik Sıhhatte Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetlerini İnceleme ve Kıymetlendirme Komitesi marifetiyle incelenecek ve gerekçeli olarak raporlanacak. Gerekçeli raporda toplum ve kişi sıhhatine alışılmamış bilgilendirme, konuşma yahut açıklama yaptığı tespit edilenler hakkında ilgili mevzuatı çerçevesinde gerekli idari yaptırımlar uygulanacak ve ayrıyeten Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun kapsamında inceleme ve süreç yapılması talebiyle Radyo ve Televizyon Üst Heyetine gönderilecek.

YÖNETMELİĞE ALIŞILMAMIŞ TANITIM VE BİLGİLENDİRMEYE PARA CEZASI

Hekim yahut diş tabipleri tarafından, yönetmelik kararlarına alışılmamış olarak tanıtım ve bilgilendirme yapıldığının tespit edilmesi halinde idari para cezası uygulanacak. Verilen idari para cezaları, bildiriminden itibaren bir ay içinde ödenecek. İlgililer hakkında mevzuat kapsamında kıymetlendirilmek ve süreç yapılmak üzere bağlı bulundukları meslek kuruluşuna gerekli bildirimler yapılacak.

Yönetmelik kararlarına alışılmamış olarak tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin yapıldığı tespit edilen sıhhat tesisi iki kere uyarılacak. Bir yıl içerisinde üçüncü sefer yönetmelik kararlarına karşıt tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri yapıldığının tespit edilmesi halinde 3 gün mühletle ilgili tıp yahut uzmanlık kolundaki ünitenin faaliyeti durdurulacak.

Yönetmelik kararlarına karşıt olarak tanıtım ve bilgilendirme yapıldığı tespit edilen milletlerarası sıhhat turizmi sıhhat tesisi yahut memleketler arası sıhhat turizmi aracı kuruluşu uyarılacak. Bir yıl içerisinde ikinci kere tespit edilmesi halinde bir ay, üçüncü defa tespit edilmesi halinde 3 ay müddetle kuruluşun ve tesisin sıhhat turizmi faaliyeti durdurulacak.

ORGAN TEMİNİNE YÖNELİK İLAN VERİLEMEYECEK

Organ nakillerinin uygulandığı tıbbi tedavi merkezlerinde yönetmelik kararlarına karşıt olarak tanıtım ve bilgilendirme yapıldığının tespit edilmesi halinde, birinci tespitinde organ nakillerinin uygulandığı tıbbi tedavi merkezlerinin kadavra organ dağıtımı 3 ay mühletle durdurulacak. İkinci tespitte ise nakil tipine nazaran 3 ay mühletle faaliyet müsaadesi iptal edilecek.

Organ yahut doku teminine yönelik olarak ilan yahut reklam veren yahut yayınlayan bireyler hakkında kabahat duyurusunda bulunulacak.

İlgili mevzuata ve Bakanlık düzenlemelerine alışılmamış olarak yetkisiz, müsaadesiz yahut ruhsatsız sıhhat hizmeti sunumuna husus olan kişi, kurum ve kuruluşlar tarafından tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri yapıldığının tespiti halinde, yetkisiz sıhhat hizmeti sunulan yerlerin faaliyeti durdurulacak ve ilgililer hakkında Cumhuriyet savcılığına hata duyurusunda bulunulacak.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Ait Yönetmelik kapsamında hür olarak çalışan tabip ve diş doktoru dışındaki sıhhat meslek mensupları ile sıhhat hizmetlerinde çalışan öteki meslek mensupları sıhhat beyanı içermemek, teşhis ve tedaviye yönelik olmamak kaydıyla mesleksel yetki alanlarında tanıtım ve bilgilendirme yapabilecek. Fakat bu şahıslar tarafından yapılan mesleksel yetki ihlalleri, sıhhat beyanı içeren tıbbi tedaviye yönelik faaliyetler ile bu yönetmelik kararlarına alışılmamış olarak yapılan tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri yetkisiz sıhhat hizmeti sunumu olarak pahalandırılacak ve ilgililer hakkında Cumhuriyet savcılığına cürüm duyurusunda bulunulacak.

Sosyal paylaşım ve internet siteleri üzerinden yapılan sıhhatle ilgili tanıtım ve bilgilendirmelerde insan sıhhatini tehlikeye düşüren yahut teşhis ve tedavi sürecini olumsuz olarak etkileyen yahut bu süreci engelleyici nitelikte hata ögesinin bulunduğu tespit edilenler hakkında İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Cürümlerle Gayret Edilmesi Hakkında Kanun kararları uyarınca ilgili içeriklerin erişime engellenmesi için hata duyurusunda bulunulacak.

Yönetmelik kararlarına ters olarak tanıtım ve bilgilendirme yaptığı tespit edilen sıhhat meslek mensupları ve öbür gerçek bireylerin kamu vazifelisi olması halinde haklarında tabi oldukları ilgili mevzuat kararları uyarınca süreç yapılacak.