Rekabet Kurumu Lideri Küle’den “çalışan ayartmama” mutabakatı yapan şirketlere ihtar

Rekabet Konseyi Lideri Birol Küle, şirketlerin birbirlerinden çalışan almamaya yönelik “centilmenlik” muahedeleri nedeniyle kimi şirketlere yönelik alınan ceza kararını değerlendirirken, “Bu muahedeler ülkemizdeki iş gücünün yurt dışına yönelmesine sebebiyet veren etkenlere de katkıda bulunabilir.” dedi.

Küle, AA muhabirine, Şura tarafından iş gücü piyasasına yönelik centilmenlik mutabakatı yapan 16 teşebbüse 151 milyon 148 bin lira ceza verilmesi kararını kıymetlendirdi.

Rekabete muhalif mutabakatların iş gücünün hareketliliğine, istihdamın verimliliğine ve fiyatların rekabetçi düzeylerde belirlenmesine pürüz olduğuna işaret eden Küle, alternatif ve avantajlı iş imkanlarından mahrum kalan çalışanların fiyatlarının baskılanabildiğini ve çalışma şartlarının negatif istikamette etkilenebildiğini bildirdi.

Küle, bu durumun, son mal ve hizmetlerin üretiminde kalite, nitelik düşüşü üzere yansımaları olabileceğine dikkati çekti.

Çalışanların, hür ve rekabetçi iş gücü piyasasının sunduğu fırsatlardan yoksun kalmamasını önemsediklerini vurgulayan Küle, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Başka bir patronda daha üretken olabilecek çalışanın iş değiştirmesinin engellenmesi, çalışanların yeteneklerine uygun bir teşebbüs tarafından istihdam edilememesi sonucunu doğurabiliyor. Uzun vadede baktığımızda bu muahedeler, ülkemizdeki iş gücünün yurt dışına yönelmesine sebebiyet veren etkenlere de katkıda bulunabilir. Çalışan mobilitesinin engellenmemesiyle bu tarafta de olumlu adımlar atılacağını, yetişmiş işçimizin ülkemizde farklı kesimlerde istihdam imkanı bulabileceğini söyleyebilirim.”

Küle, son yıllarda iş gücü piyasalarına ait telaşların sıklıkla gündeme geldiğini, bilhassa emeğin toplam gelirden aldığı hissede düşüş gözlemlendiğini söz etti.

Kurum olarak kelam konusu piyasalara ait tespit ettikleri rekabetçi aksaklıkları kapsamlı halde araştırdıklarını belirten Küle, “Bu kapsamdaki fiyat sabitleme ve çalışan ayartmama üzere mutabakatların pazarlardaki olumsuz tesirlerini göz önüne aldığımızda bu mutabakatların tesirleri bakımından ‘fiyat tespiti’ ve ‘müşteri paylaşımı’ ile özdeş olduğunu kıymetlendiriyoruz. Bu kapsamda hür ve rekabetçi iş gücü piyasaları gayesi doğrultusunda rekabet hukuku enstrümanlarını en aktif formda kullanmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.

“ÇALIŞANLARIN REFAHINI DÜŞÜREN İHLALLERE TESİRLİ MÜDAHALEYİ AMAÇLIYORUZ”

Küle, işçi-işveren alakasında güçlü pozisyonda bulunanın patron olduğunu lisana getirerek, “Çalışanların, fiyatlarındaki düşüşlere reaksiyonunu iş değiştirerek gösteremediğini ortaya koyan çalışmalar da bulunuyor. Münasebetiyle biz de Kurum olarak çalışanların yapay halde refahını düşüren bu üzere ihlallere tesirli biçimde müdahale etmeyi amaçlıyoruz.” dedi.

Son aldıkları iş gücü kararının konusunun “çalışan ayartmama” muahedeleri olduğunu söyleyen Küle, “Burada da patronlar birbirlerinin çalışanlarını istihdam etmemek üzerine anlaşıyorlar. Böylelikle iş gücü piyasası dediğimiz, çalışanların emeklerini arz ettiği, patronların de emek talebi içinde olduğu bu piyasada patronlar rekabet etmekten, yani çalışanlarına daha yeterli şartlar sağlayarak bu çalışanları koruma etmekten yahut yeni istihdam etmekten vazgeçiyor.” tabirini kullandı.

“TİCARİ SIRLAR KORUNABİLİR”

İşveren ile emekçi ortasında işin gereklerine nazaran belli şartlar dahilinde rekabet etmeme yükümlülüğü ve gibisi yükümlülükler getirilebileceğini bildiren Küle, “Böylece know-how ve ticari sır muhafazasının sağlanması ya da eğitim üzere yatırımların kaybının önlenmesi sağlanabiliyor. Öte yandan, çalışan ayartmama mutabakatları, patronlar ortasında yapılan ve çalışan geçişliliğini patronların keyfi uygulamalarına bağlayan bir mutabakat çeşididir. Çalışanlarına yatırım yapan bir firmanın türel sonlar içindeki imkanlarla bu yatırımların geri dönüşünü alması mümkündür. Bunun yerine öteki teşebbüslerle rekabete muhalif mutabakatlar yapılması, yatırımların karşılığının alınması hedefini aşmakta olup gerek çalışanları gerekse toplumun genelini kapsayacak biçimde olumsuz tesirler barındırmaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.

“BİZİM UZMANLARIMIZ ÖZEL BÖLÜME GEÇEBİLİYOR”

Küle, kendilerinin de ağır emek vererek yetiştirdikleri uzmanlarının özel dala geçişine mani olmadıklarına dikkati çekerek, “Bir kamu kurumu olarak gösterdiğimiz bu halin gerek küresel gerekse yerli teşebbüslerimizden de tıpkı hassasiyetle benimsenmesini bekliyoruz.” dedi.

ABD’de ve AB’de de çalışan ayartmama mutabakatlarının rekabeti açık biçimde kısıtlayan muahedeler ortasında kabul edildiğini belirten Küle, şunları kaydetti:

“Rekabet Kurumunun iş gücü piyasalarına yönelik uygulamaları dünya çapındaki öteki otoritelerin uygulamalarıyla paralellik gösteriyor. Keza iş gücü kararında da gerek Şura içtihadı gerekse dünya çapındaki uygulamalar gözetildi. Evrak konusu aksiyonların emek girdisinin paylaşımını amaçlayan hareketler olduğu, rakipler ortası mutabakat niteliğinde bulunduğu, münasebetiyle kartel tarifi kapsamında olduğu değerlendirildi. Aldığımız kararın insan kaynakları konusundaki rekabet şuurunu daha da yaygınlaştırmasını ve inovatif yapıyı koruyacak halde çalışanların daha uygun şartlara ulaşmasının önündeki yapay pürüzlerin kaldırılmasına yardımcı olmasını temenni ediyoruz.”