Kayıp 70 milyar TL! Terörü finanse ediyorlar

Tütün Sanayicileri Derneği, ‘Yasa Dışı Kapı Dışı’ kampanyası başlattı. Türkiye’deki yasal tütün mamulleri piyasasını temsil eden Tütün Sanayicileri Derneği ile üyeleri Philip Morris Türkiye, BAT Türkiye, JTI Türkiye ve Imperial Tobacco Türkiye’nin başlattığı kampanya kapsamında, Türkiye’de tütün mamulleri satış lisansına sahip 150 bin bakkalın dayanağıyla yasa dışı tütün mamulleri ticaretinin sebep olduğu aksiliklere dikkat çekmek ve toplumsal farkındalığın artırılması hedefleniyor. Tütün mamullerinin yasa dışı ticaretinin devlete 70 milyar TL’ye varan vergi kaybına mal olduğunu tabir eden Philip Morris Türkiye Genel Müdürü Filiz Yavuz Diren devletin yürüttüğü başarılı yakalama operasyonlarına ve sürdürülen kararlı gayrete karşın yaşanan vergi kaybının yanında, bu ticaretin toplumsal tesirlerine de dikkat çekti.

TERÖRÜ FİNANSE EDİYOR

Diren “Kaçakçılıkla sağlanan kaynaklar terörü finanse ediyor” dedi. Diren, “Denetimsiz bir formda üretilen ve satışı gerçekleştirilen yasa dışı tütün mamulleri 150 bin bakkalın cirosundan yılda milyarlar çalıyor. Maddelere karşıt bir biçimde internet üzerinden yahut tütüncü ismi verilen ruhsatsız satış noktalarında gerçekleşen yasa dışı tütün mamulleri ticaretinin toplam tütün mamulleri pazarının yüzde 28’ine ulaştığı hesaplanıyor” dedi. JTI Türkiye Kurumsal Bağlantılar ve İrtibat Yöneticisi Zeynep Öztürk ‘Yasa Dışı Kapı Dışı’ kampanyasının kıymetli bir başlangıç olduğunu vurguladı. Öztürk, kampanya kapsamında yapılacak çalışmaların hem toplumsal farkındalığı artırmaya hem Türkiye’de tütün mamulleri satış lisansına sahip 150 bin bakkalın bilinçlendirilmesine yönelik tasarlandığını söz etti.

SORUN AÇIK TÜTÜNE KAYDI

BAT Türkiye, Bulgaristan ve Kuzey Kıbrıs Genel Müdürü Alper Ulu, kaçak sigara ticaretinin 2014’te yüzde 20,7’ye çıkmasını takiben devletin kararlı uğraşı, mevzuat düzenlemeleri ve tesirli saha tedbirleri sayesinde 2020 yılı sonunda bu oranın yüzde 1,5’e kadar düştüğünü, fakat 2022 yılı sonu itibariyle yüzde 6 düzeyine yükseldiğini belirtti. Aziz, “Son periyotta kaçak sigara trendinde tekrar bir artış görülse de günümüzde yasa dışı tütün mamulleri ticaretinin büyük bir kısmını 3 ana eser kümesi oluşturuyor: Yasa dışı açık tütün, doldurulmuş makaron ve bandrollü tütünden hazırlanan makaronların toplam yasa dışı tütün ticaretinin yüzde 25,8’ini oluşturuyor. 2016 yılında 6 bin civarında olan yasa dışı açık tütün ve dolu makaron satan noktaların sayısı bugün yaklaşık 20 bin’e ulaştı” diye konuştu.

CEZA ARTIRILMALI

Imperial Tobacco Türkiye İdare Şurası Lider Vekili/Ülke Müdürü Can Menteş, devlet tarafından yürütülen mevcut operasyonların devamının ve kapsamının genişletilmesinin değerine dikkat çekti. Menteş, yapılacak birtakım mevzuat düzenlemelerinin ve ek kontrollerin yasa dışı tütün mamulleri ticaretinin önlenmesinde kıymetli kazanımlar sağlayacağını belirtti. Menteş’in altını çizdiği ve acilen hayata geçirilmesi için davet yaptığı 3 başlığı şöyle sıraladı: “Birincisi, müsaadesiz tütün ticareti için öngörülen mahpus cezasının yine 3-6 yıla çıkarılması. İkinci olarak, yasa dışı tütün mamulü üretim teçhizatlarının internet ortamında satışının engellenmesi. Ve son olarak, yasa dışı ticarette kullanılan araçların müsadere edilmesi.”

YASA DIŞI TİCARET EVRİM GEÇİRDİ

Tütün Sanayicileri Derneği’nin üyelerinin açıklamasına nazaran yasa dışı ticaret evrim geçiriyor. Evvelki yıllarda yurt dışından gelen kaçak sigaralar kelam konusuyken; günümüzde yurt içinde kontrolsüz bir halde üretilip piyasaya sürülen açık tütün ve makarona doldurulmuş tütün satışıyla uğraş ediliyor. Bu hususta devlet tarafında önemli kontrol ve çalışmalar sürerken, tüketicilere de çok büyük rol düşüyor. Hem Türkiye’de hem de yurt dışında bu hususta kıymetli çalışmalar gerçekleştiren dernek üyesi firmalar, toplumun yasa dışı tütün mamulleri konusunda bilinçlendirilmesi konusunda çalışmalarını sürdürüyor.

FARKINDA DEĞİLLER

Yasa dışı olarak satın alınan tütün ve tütün mamulleri, yasa dışı zincirin terörizme kadar varan farklı halkalarına finansal kaynak oluşturuyor. Geçtiğimiz yıl Şubat ayında yapılan “Kaçak, Düzmece ve Taklit Eserlere Dair Tüketici Algısı” araştırmasına nazaran yasa dışı tütün tüketenlerin dörtte biri, yasa dışı tütün yahut eser alırken bunun yasa dışı olduğunun farkında olmuyor. Yasa Dışı Kapı Dışı kampanyası ile bilhassa bu noktaya dikkat çekilerek hem toplumun bu hususta bilinçlendirilmesi hem de kayıt altında olmayan bir zincirin önüne geçilmesi hedefleniyor.