Biden imzaladı: ABD’den Çin’i kızdıracak Tayvan kararı

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Biden’ın “21. Yüzyıl Ticaretinde ABD-Tayvan Girişimi” müzakereleri kapsamındaki birinci uygulama muahedesi yasasını imzaladığı bildirildi.

Biden ise yazılı açıklamasında, kelam konusu yasanın, Tayvan ile anayasal dertlere yol açan kimi ek ticaret mutabakatlarının müzakere edilmesine yönelik gereklilikleri de içerdiğini kaydetti.

İKİLİ ALAKALAR DERİNLEŞECEK

ABD ve Tayvan’ın “21. Yüzyıl Ticaretinde ABD-Tayvan Girişimi” müzakereleri çerçevesinde, gümrük yönetimi ve ticaretin kolaylaştırılması, güzel düzenleyici uygulamalar, yolsuzlukla çaba ile küçük ve orta ölçekli işletmeler üzere mevzularda muahedeye varılmıştı.

Söz konusu mutabakatla ABD’li işletmelerin Tayvan’a ve Tayvanlı müşterilere daha fazla eser sağlarken, bilhassa küçük ile orta ölçekli işletmeler için her iki pazarda da yatırım ve ekonomik fırsatları kolaylaştırabilecek daha şeffaf, kolaylaştırılmış düzenleyici prosedürlerin oluşturulabileceği kaydedilmişti.

Anlaşmanın, çalışanlar ve işletmeler için inovasyonu ile kapsayıcı ekonomik büyümeyi teşvik etmek emeliyle ticaret iştirakini derinleştireceği, ABD ile Tayvan ortasındaki ticareti geliştireceği tabir edilmişti.

ÇİN-TAYVAN ANLAŞMAZLIĞI

Çin’de İkinci Dünya Savaşı’nın akabinde çıkan iç savaşta Mao Zıdong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949’da iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmesi üzerine Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan’a yerleşip 1912’de kurulan “Çin Cumhuriyeti” iktidarının Ada’da devam ettiğini ileri sürerek bağımsızlık ilan etmişti.

Bu teşebbüs Çin tarafından kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971’e kadar Birleşmiş Milletler (BM) Genel Konseyinde Çin’i temsil etmişti. 1950’ler ve 1960’larda çok sayıda ülkenin diplomatik münasebet tercihini Çin Cumhuriyeti’nden Çin Halk Cumhuriyeti’ne çevirmesinin akabinde 1971’de BM Genel Konseyinde yapılan oylamada Pekin hükümetinin Çin’in tek legal temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan’ın milletlerarası örgütlerdeki pozisyonu bilinmeyen hale gelmişti.

Pekin idaresi, “Tek Çin” unsurunu benimseyerek Tayvan’ın kendi topraklarının kesimi olduğunu savunuyor. Çin, boğaz ve etrafındaki askeri varlığının yanı sıra Tayvan’ın fiili bağımsızlığının türel bir statü kazanmasına, Tayvan hükümetinin dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik alakalar kurmasına, BM’de ve başka milletlerarası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor.

ÇHC, kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile diplomatik münasebetlerini kesmesini kural koşuyor.