BM’den kaygılandıran rapor… Afganistan’da siviller için en büyük tehdit EYP

Raporda sivil kayıplarda genel bir düşüş olmasına karşın el üretimi patlayıcıların (IED),  Afganistan’da değerli bir tasa kaynağı olmaya devam ettiği vurgulanarak,  15 Ağustos 2021 ile 30 Mayıs 2023 ortasındaki 3 bin 774 sivil kaybın dörtte üçünün el imali patlayıcıların neden olduğu belirtildi.

UNAMA raporuna nazaran,  Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de ülkede denetimi ele almasından bu yana sivil kayıplarda genel bir düşüş olmasına karşın el üretimi patlayıcıların (IED),  Afganistan’da kıymetli bir telaş kaynağı olmaya devam ediyor. Raporda, 15 Ağustos 2021 ile 30 Mayıs 2023 ortasında okullar, ibadethaneler ve pazarlar da dahil olmak üzere yerleşim yerlerindeki 3 bin 774 sivil kaybın dörtte üçüne, IED’lerin neden olduğu belirtildi.

Sivil kayıpların birçoklarının, DEAŞ kontaklı örgüt ISIL-KP tarafından gerçekleştirilen ataklardan kaynaklığı olduğu vurgulanarak,  ISIL-KP tarafından gerçekleştirilen IED taarruzları sonucunda yaşanan sivil kayıpların sayısının, 15 Ağustos 2021’de Taliban’ın ülkeyi ele geçirmesinin çabucak akabinde kıymetli ölçüde arttığı belirtildi.

 Raporda, “Hem ISIL-KP hem de öteki aktörler tarafından gerçekleştirilen intihar akınları, IED ile ilgili sivil hasarın esas nedeniydi. UNAMA’nın sayıları, Taliban’ın ele geçirmesinden evvelki üç yıllık periyoda kıyasla, ibadet yerlerine yönelik IED taarruzlarından kaynaklanan sivil ziyanda kıymetli bir artışa işaret ediyor. Rapor periyodunda kaydedilen tüm sivil kayıpların üçte birinden fazlası, birden fazla Şii Müslüman bölgeleri olmak üzere ibadethanelere yönelik IED taarruzlarından kaynaklanıyordu” denildi.

Raporda, Şii ibadet yerlerine yönelik taarruzların yanı sıra, okullarda ve öteki eğitim tesislerinde, kalabalık caddelerde ve toplu taşıma araçlarında çoğunluğu Şii Müslüman olan Hazara toplumunu maksat alan taarruzlar sonucunda en az 345 (95 meyyit, 250 yaralı) kişinin ziyan gördüğü belirtildi.

“SALDIRILAR, İNSANİ KRİZİN ART PLANINDA MEYDANA GELMEKTE”

Rapor da ayrıyeten ilgili makamlara misal akınların tekrarlanmasını önlemek emeliyle müdafaa önlemleri almaları davetinde bulunularak, “Devam eden hücumlar, Afganistan’da süregelen insani krizin art planında meydana gelmektedir” denildi.

“SİVİLLERE YÖNELİK BU HÜCUMLAR DURDURULMALIDIR”

Ayrıca raporda UNAMA İnsan Hakları Servisi Şefi Fiona Frazer’in sözlerine de yer verildi. Frazer, “Sivillere ve sivil objelere yönelik bu ataklar kınanmalıdır ve durdurulmalıdır. Fiili makamların, sivilleri etkileyen IED taarruzlarına ait bağımsız, tarafsız, süratli, kapsamlı, tesirli, muteber ve şeffaf soruşturmalar yürüterek ömür hakkını muhafaza yükümlülüklerini yerine getirmeleri kritik değer taşımaktadır. 15 Ağustos 2021’den evvel bile silahlı çatışma ve şiddet mağdurları temel tıbbi, mali ve psikososyal takviyeye erişmekte zorlanıyordu. Hayati ehemmiyet taşıyan hizmetlere yönelik bağışçı fonlarındaki düşüş nedeniyle şiddet mağdurlarına yardım ulaştırmak artık daha da zor” sözlerini kullandı.